Pakowanie zbiorcze to etap, na którym w wielu zakładach wciąż stoi czterech ludzi ze zszywaczem taśmy — mimo że linia jednostkowa jest już automatyczna. Tymczasem to właśnie kartonowanie najłatwiej policzyć: kartony na minutę, ludzie na zmianę, cena maszyny. Poniżej mapa rozwiązań od formierki za 60 tys. zł po robotyczny case packer za milion.
Czym różni się kartoniarka od case packera?
Nazewnictwo bywa mylone, więc porządkujemy:
- Kartoniarka (cartoner) — pakuje produkt w kartonik jednostkowy z tektury litej (blister w pudełko, saszetki w kartonik, tubka w opakowanie). Wydajności 30–300 kartoników/min.
- Case packer (zbiorczówka) — pakuje gotowe opakowania jednostkowe w karton zbiorczy z tektury falistej (amerykanka RSC, wrap-around, tacka + folia). Wydajności 5–40 kartonów/min.
- Formierka + zaklejarka (case erector + sealer) — automatyzuje tylko rozkładanie i zaklejanie kartonów; wkładanie produktu zostaje ręczne. Najtańszy pierwszy krok.
Jakie są rodzaje case packerów i kiedy który wybrać?
| Typ | Zasada | Wydajność | Kiedy |
|---|---|---|---|
| Wrap-around | karton owijany wokół uformowanej grupy produktów | 10–40 kart./min | duże serie, oszczędność tektury 10–20%, stabilne produkty |
| Side-load / poziomy | grupa wsuwana z boku do gotowego kartonu RSC | 8–25 kart./min | torebki, kartoniki, produkty stabilne |
| Top-load (pick & place) | robot/portal wkłada produkty od góry | 5–20 kart./min (zależnie od chwytów) | doypacki, tacki, produkty delikatne, częste zmiany formatów |
| Drop packer | produkt spada grawitacyjnie do kartonu | 15–40 kart./min | produkty odporne (puszki, butelki PET, chemia) |
| Tacka + owinięcie folią (tray + shrink) | tacka z nadstawką lub sama folia termokurczliwa | 10–60 opak. zb./min | napoje, żywność do dyskontów (opakowanie SRP) |
Osobna kategoria to kartoniarki pionowe i poziome do tektury litej (np. saszetki kosmetyczne w kartoniki po 20 szt.) — tu wydajności sięgają 300–400 kartoników/min w farmacji i kosmetyce.
Ile kosztuje automatyzacja pakowania zbiorczego?
Widełki netto (rynek 2025/2026):
- Formierka kartonów (case erector): 60–180 tys. zł (do 12–15 kart./min); szybkie 200–350 tys. zł.
- Zaklejarka taśmą / hot-melt: 25–90 tys. zł; z automatycznym dopasowaniem wysokości 90–160 tys. zł.
- Case packer side-load / wrap-around: 350–800 tys. zł; szybkie linie napojowe 0,8–1,8 mln zł.
- Top-load z robotem delta/portalem: 450 tys. – 1,1 mln zł zależnie od liczby chwytów i formatów.
- Kartoniarka do tektury litej: 250–700 tys. zł (przerywana), 700 tys. – 1,5 mln zł (continuous).
- Zestaw „formierka + stanowisko ręczne + zaklejarka”: 100–250 tys. zł — najczęstszy pierwszy etap, zdejmuje ok. 50% pracochłonności.
Reguła: pełny automatyczny case packing wchodzi do gry od ok. 8–10 kartonów/min wzwyż lub przy pracy wielozmianowej. Poniżej tego progu zwykle lepiej „wydać” budżet na paletyzację, która jest cięższą pracą fizyczną.
Jak policzyć zwrot z case packera?
Przykład: linia 12 kartonów/min (po 12 torebek), praca 2-zmianowa. Pakowanie ręczne wymaga 3 osób na zmianę (formowanie kartonu, układanie, zaklejanie). Case packer side-load za 550 tys. zł + formierka 120 tys. zł:
- oszczędność: 6 etatów × 6,5 tys. zł × 12 = 468 tys. zł/rok,
- nowe koszty (serwis, kartony o wyższej gramaturze/tolerancji, energia): –60–90 tys. zł/rok,
- zwrot: ok. 20–22 miesiące.
Uwaga na jakość tektury: automat wymaga kartonów o powtarzalnych wymiarach i gramaturze (tolerancje big/nacięć). Tektura z recyklatu o obniżonej gramaturze potrafi zablokować formierkę co kilkadziesiąt sztuk — koszt „tańszego kartonu” bywa wyższy niż oszczędność na nim.
Na co zwrócić uwagę w specyfikacji?
- Pełna lista formatów kartonów (wymiary, gramatura, typ klapy) — zmiana formatu po zamówieniu to 20–60 tys. zł za oprzyrządowanie.
- Czas przezbrojenia: dobre maszyny — 10–20 minut bez narzędzi; zapisz w umowie.
- Hot-melt czy taśma: hot-melt jest tańszy jednostkowo (ok. 2–4 gr/karton vs 6–12 gr) i pewniejszy, ale wymaga agregatu (25–60 tys. zł) i obsługi kleju.
- Bufor przed maszyną: minimum 60 s, żeby mikroprzestoje nie zatrzymywały pakowaczki jednostkowej.
- Znakowanie kartonu: inkjet wysokiej rozdzielczości (25–60 tys. zł) albo aplikator etykiet — wymaganie sieci handlowych (GS1-128).
- Integracja z linią: jeden system sterowania i wspólne raportowanie OEE; osobne wyspy automatyzacji generują spory między dostawcami przy każdej awarii.
Źródła
- PMMI — raporty rynkowe segmentu case packing (pmmi.org)
- FEFCO — standardy konstrukcji opakowań z tektury falistej (fefco.org)
- GS1 Polska — wytyczne znakowania opakowań zbiorczych GS1-128 (gs1pl.org)
Podane ceny są orientacyjne; ostateczny budżet zależy od formatów i zakresu integracji.